Geschiedenis van het gebouw

JOHAN XI Prins-Kardinaal van LUIK 1744-63

Johan XI Prins-Kardinaal van LuikPrins-Kardinaal Johan-Theodoor van Beieren was de verlicht despoot zonder wie er van een Prinsenhof in Maaseik nooit sprake zou zijn geweest. Hij verbleef relatief korte tijd in Maaseik, maar zijn erfenis is aanzienlijk. Ziehier de beknopte geschiedenis:

In 1744 kreeg het prinsbisdom Luik een nieuwe bisschop die, hoewel hij amper 19 jaar regeerde toch opmerkelijke geschiedenis schreef. Johan XI Theodoor van Beieren (München 3 september 1703 – Luik, 27 januari 1763) was ook bisschop van Regensburg en Freising.  In 1746 werd hij zelfs Kardinaal.

Hij regeerde als een verlicht despoot. Het verlicht despotisme is een regeringsvorm die rond die tijd werd toegepast door een aantal belangrijke vorsten. Zij waren bereid om een aantal ideeën van de Verlichting ook maatschappelijk uit te voeren. De verlicht despoten hielden wel de macht in handen. Ze vonden dat ze deze macht nodig hadden om de staat goed te kunnen besturen. Toch hielden zij meer rekening met de belangen van de bevolking dan andere koningen ("alles voor het volk, niets door het volk"). Ze nodigden verlichte denkers en artiesten uit aan hun hoven waaronder uiteraard ook het Prinsenhof te Maaseik. Onder dit bewind drong de verlichting door in onze Limburgse regionen, terwijl de Universiteit van Leuven bijvoorbeeld zich daartegen nog lang heel hard bleef verzetten.

Ook zakelijk was Johan XI geen doetje. Hij deed een beruchte maar heel goede zaak door het door oorlog verarmde Oostenrijk te overtuigen zijn dure zilverlingen in te wisselen voor nagenoeg waardeloos Luiks kopergeld, waarna hij deze prompt hersmolt in zijn eigen zilverlingen. Dat werd dan wel de laatste keer dat een Bisschop nog had mogen vermunten.

DE ADELLIJKE ACHTERGROND VAN DE HOFFKLINIEK TE MAASEIK

Het winterpaleis van Prinskardinaal Johan XI Theodoor von Bayern was een groots bouwwerk dat meer dan 12.000 Adelijke achtergrond van de Hoffkliniek te Maaseikm2 overdekte woon- en leefruimte betrof, naast de vele hectaren ornamentale en agrarische tuinen om en rond de zuidwest wal van MAASEIK in de tweede helft van de 18de Eeuw. Rond diezelfde tijd werd ook de nu internationaal befaamde markt van Maaseik aangelegd. De prestigieuze Bosstraat verbind deze twee kernen sinds die tijd. Zie hier de achtergrond van dit merkwaardig historisch gegeven:

Privé was Prinsbisschop Johan XI immers een verwoed jager. De regio Maaseik was zijn favoriete speelterrein. Iedere herfst kwam hij zodoende met zijn gevolg Maaseik leven inblazen. Op de plaats van het oorspronkelijke castellum of Gravenhuis aan de Bospoort, liet hij er een herfstverblijf, zeg maar een bisschoppelijk vakantiepaleis bouwen. Hij legde een grote boomgaard aan binnen de stadsmuren waarvan hij de herfstvruchten kon laten plukken. Sowieso hoorde bij dergelijke adellijke huisvesting een enorme rozentuin (rozenbommerd) en een groene plantage voor de voedselvoorziening van de hofhouding en de aanplanting der terreinen. Kwatongen beweren dat het Beierse gezelschap niet geheel vreemd was aan de snelle bevolkingsgroei van Maaseik rond die tijd. Dat zou zich reflecteren in de onwaarschijnlijke proportie van stevig uit de kluiten gewassen blond-en-blauwogige lui alhier.

DE ONDERGANG EN VERRIJZENIS VAN HET PRINSENHOF

Grondplan PrinsenhofIn 1763 overleed Johan XI. Het was het jaar waarin Wolfgang Amadeus Mozart zes werd. De opvolgers van Johan XI deelden zijn liefde voor de natuur en de jacht niet echt. Bovendien hadden ze andere katten te geselen. In 1789 kwamen de Luikenaars, in de maalstroom van de Franse Revolutie, in opstand tegen hun Prinsbisschop. Tegelijk kwamen de Zuidelijke Nederlanden in opstand tegen de Oostenrijkse heerser en stichtten ze de Verenigde Nederlandse Staten.


In 1795 was het definitief uit met het Prinsbisdom. Frankrijk annexeerde op 1 oktober het gebied. Het Prinsbisdom werd terug het gewone bisdom Luik. Het prinselijke domein verkommerde na de dood van Johan XI in 1763 weer even snel als het werd opgebouwd. Maar de erfenis is nog op vele wijzen palpabel, materieel maar vooral ook cultureel.

Van het oorspronkelijke 18de eeuwse Prinsenhof blijven in ieder geval de naamsresten in de plaatselijke straten en lanen: de Rozenboomgaardstraat, de Boomgaardstraat, de Plantage, de Prinsenhoflaan (1935) en het Prinsenhof (2008).

De vele gereputeerde secundaire scholen met hun uitstekend onderwijs vinden hun wortels terug in die tijd van de verlichting. Johan XI was een groot verdediger van de verspreiding der objectieve wetenschap, in tegenstelling tot de ouwbollige perifere instituutjes zoals de Katholieke Universiteit van Leuven die hij, als naburig staatshoofd en geestelijk kardinaal bovendien,  geregeld op hun plaats wist te zetten. De botsing tussen de dogmatische moraal van het reactionaire brabant stond toen al in schril contrast met de vrijelijke aanpak van het Maasland en de rest van Bourgondie. De oplettende observeerder zal deze regionale tegenstelling makkelijk weten te herkennen in tal van hedendaagse situaties.

Op de vruchtbare plaats van het winterpaleis zou in 1870 één van de mooiste herenwoningen van het toenmalige Loon worden gebouwd, vlak tegen de stadswal aldaar. Dit huis is nu volledig gerestaureerd en doet dienst als een voorbeeldig medisch en chirurgisch centrum. De Prinskardinaal en zijn gevolg zijn vervangen door de Prinschirurg en zijn staff van recht-door-zee objectieve denkers en doeërs, die op geregelde tijdstippen  het dogmatische handelen aan een rood stoplicht dienen te onderwerpen. Vivat, Floreat, Crescat, het Prinsenhof en haar erfgenamen!

Maak een afspraak

Vaste lijn:      +32 89 50 31 11
Mobiel:          +32 474 45 25 45

Email Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

of vul het CONTACT FORMULIER in

Wij staan u graag te woord! Ook voor meer specifieke vragen zijn wij altijd bereikbaar. Deze prijzen op deze website zijn slechts indicatief en excl. BTW. Een definitieve offerte kan pas gemaakt worden na het intake consult.

Afspraak maken met de HOFFkliniek België

Consult per e-mail

Speciaal voor de mensen die ver weg wonen waardoor een aparte reis enkel voor een consult met de plastisch chirurg moeilijk is, hebben wij ook de mogelijkheid van een oriënterend consult per e-mail!

 

Lees hier meer over het e-mail consult